ΑΡΘΡΟ :Η Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.) συμπληρώνει 50 χρόνια από την ίδρυσή της
- Post by Βασιλική Μελέτη
- 22/11/2026
Από τις κατακτήσεις του γυναικείου κινήματος στις νέες προκλήσεις της ψηφιακής εποχής, η Ένωση Γυναικών Ελλάδας (έτος ίδρυσης 1976), ανανεώνει τη συλλογική της ταυτότητα και επαναπροσδιορίζει τη θέση της σε μια κοινωνία που αλλάζει.
Πενήντα χρόνια δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι η ιστορία μιας διεκδίκησης που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, η διαδρομή γυναικών που αρνήθηκαν να αποδεχθούν ως φυσική τάξη πραγμάτων τις ανισότητες και η διαρκής υπενθύμιση ότι τα δικαιώματα δεν κατακτώνται μια φορά για πάντα. Χρειάζονται αγώνες για να θεμελιωθούν, θεσμοί για να προστατευθούν και κοινωνική εγρήγορση για να μη μετατραπούν σε κενές διακηρύξεις.
Καθώς η Ένωση Γυναικών Ελλάδας (Ε.Γ.Ε.) συμπληρώνει 50 χρόνια από την ίδρυσή της, η ιστορική της διαδρομή συναντά μια νέα, απαιτητική εποχή. Μια εποχή κατά την οποία οι γυναίκες έχουν κατακτήσει σημαντικό έδαφος στην εκπαίδευση, στην εργασία, στην πολιτική και στη δημόσια ζωή, αλλά εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με έμφυλες διακρίσεις, οικονομικές ανισότητες, έμφυλη βία, άνιση κατανομή της φροντίδας και εμπόδια στην πρόσβαση σε θέσεις εξουσίας και λήψης αποφάσεων.
Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει την εργασία και την επικοινωνία, η κλιματική κρίση επιβαρύνει δυσανάλογα τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, οι δημογραφικές μεταβολές επαναφέρουν επιτακτικά το ζήτημα της φροντίδας, ενώ η ψηφιακή βία δημιουργεί νέες μορφές απειλής για την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια των γυναικών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η επέτειος των 50 χρόνων της Ε.Γ.Ε. δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια αναδρομή στο παρελθόν. Αποτελεί ευκαιρία πολιτικού και κοινωνικού αναστοχασμού, αλλά και αφετηρία για μια νέα περίοδο διεκδικήσεων. Γιατί η πραγματική αξία μιας ιστορικής οργάνωσης δεν μετριέται μόνο από όσα πέτυχε, αλλά και από την ικανότητά της να αναγνωρίζει τις ανάγκες κάθε εποχής και να παρεμβαίνει σε αυτές.
Από την ιστορική διαδρομή στη θεσμική ανανέωση
Η Καταστατική Γενική Συνέλευση της Ε.Γ.Ε., που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Ηλιούπολης, εντάχθηκε σε αυτήν ακριβώς την προοπτική: τη σύνδεση της ιστορικής παρακαταθήκης της Οργάνωσης με τις απαιτήσεις του σήμερα.
Με τη φροντίδα και τη φιλοξενία του Παραρτήματος Ηλιούπολης, εκπρόσωποι από τα παραρτήματα της Ε.Γ.Ε. σε ολόκληρη τη χώρα συναντήθηκαν για να συζητήσουν και να αποφασίσουν για τον εκσυγχρονισμό επιλεγμένων άρθρων του Καταστατικού της. Η διαδικασία δεν αφορούσε απλώς την επικαιροποίηση ενός θεσμικού κειμένου. Αφορούσε τη λειτουργία, τη συλλογικότητα και τις προϋποθέσεις με τις οποίες μια γυναικεία οργάνωση με πεντηκονταετή διαδρομή μπορεί να συνεχίσει να είναι ενεργή, παρεμβατική και κοινωνικά χρήσιμη.
Η Δέσποινα Λογιάδου, καλωσόρισε τις συμμετέχουσες, υπογραμμίζοντας τη σημασία των εργασιών για την πορεία της Οργάνωσης. Η Ευαγγελία Γιαννοπούλου, παρουσίασε τις προτάσεις τροποποίησης επιλεγμένων καταστατικών άρθρων, οι οποίες είχαν επεξεργαστεί από την Επιτροπή Αναθεώρησης Καταστατικού, συνοδευόμενες από την αντίστοιχη αιτιολόγηση. Μέσα από τη συζήτηση και την ψηφοφορία διαμορφώθηκε το τροποποιημένο κείμενο, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση της προβλεπόμενης διαδικασίας κατάθεσης και επικύρωσης από το αρμόδιο Πρωτοδικείο.
Η σημασία μιας τέτοιας διαδικασίας υπερβαίνει τα στενά οργανωτικά όρια. Κάθε συλλογικός φορέας που επιθυμεί να διατηρήσει τη δυναμική του οφείλει να επανεξετάζει τον τρόπο λειτουργίας του, να ενισχύει τη συμμετοχή των μελών του και να δημιουργεί χώρο για τις νέες γενιές γυναικών. Η ανανέωση δεν αποτελεί άρνηση της ιστορίας του. Αποτελεί προϋπόθεση για τη συνέχειά της. Και ίσως εδώ βρίσκεται ένα από τα ουσιαστικότερα μηνύματα της επετείου: η παράδοση ενός γυναικείου κινήματος δεν διατηρείται με την ακινησία, αλλά με τη δυνατότητά του να εξελίσσεται χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές του.
Πενήντα χρόνια γυναικείων διεκδικήσεων: Όσα κατακτήθηκαν, όσα παραμένουν ανοιχτά
Η ιστορία του γυναικείου κινήματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη διεύρυνση της δημοκρατίας. Η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί ένα επιμέρους κοινωνικό ζήτημα, αποκομμένο από την οικονομία, την εργασία ή τους θεσμούς. Είναι δείκτης της ποιότητας της ίδιας της δημοκρατίας. Στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, οι γυναίκες διεύρυναν την παρουσία τους στην ανώτατη εκπαίδευση, εισήλθαν δυναμικά σε επαγγελματικούς κλάδους που παλαιότερα θεωρούνταν ανδροκρατούμενοι, ανέλαβαν δημόσιες ευθύνες και διεκδίκησαν μεγαλύτερη συμμετοχή στην πολιτική και κοινωνική ζωή.
Οι θεσμικές αλλαγές, η ανάπτυξη του γυναικείου κινήματος και η δράση οργανώσεων που ανέδειξαν τις έμφυλες ανισότητες συνέβαλαν στην αποδόμηση αντιλήψεων που επί δεκαετίες περιόριζαν τις δυνατότητες των γυναικών.
Ωστόσο, η θεσμική αναγνώριση της ισότητας δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την ουσιαστική πραγμάτωσή της. Η γυναίκα που εργάζεται εξακολουθεί συχνά να επωμίζεται δυσανάλογο μέρος της απλήρωτης οικιακής εργασίας και της φροντίδας των παιδιών ή των ηλικιωμένων. Η επαγγελματική ανέλιξη εξακολουθεί να προσκρούει σε στερεότυπα και πρακτικά εμπόδια. Η οικονομική ανεξαρτησία παραμένει εύθραυστη για πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα όταν η επισφάλεια, η ανεργία, η μονογονεϊκότητα ή η έλλειψη επαρκών δημόσιων δομών φροντίδας περιορίζουν τις επιλογές τους.
Η ισότητα, επομένως, δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από το περιεχόμενο των νόμων ή από τη διακήρυξη καλών προθέσεων. Αξιολογείται από το αν μια γυναίκα μπορεί να εργαστεί χωρίς να υφίσταται διακρίσεις, να αμείβεται δίκαια, να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων, να ζει χωρίς φόβο και να διαμορφώνει αυτόνομα τη ζωή της.
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στην τυπική ισότητα των δικαιωμάτων και στην ουσιαστική ισότητα των ευκαιριών.
Και αυτή ακριβώς η διαφορά καθιστά αναγκαία τη συνέχιση της δράσης οργανώσεων όπως η Ε.Γ.Ε.
Η έμφυλη βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση
Εάν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο γίνεται ιδιαίτερα εμφανές ότι οι κοινωνικές κατακτήσεις δεν αρκούν από μόνες τους, αυτό είναι η έμφυλη βία. Οι γυναικοκτονίες, η ενδοοικογενειακή βία, η σεξουαλική παρενόχληση, η οικονομική και ψυχολογική κακοποίηση, η εμπορία ανθρώπων και η διαδικτυακή βία δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά χωρίς κοινωνικό υπόβαθρο. Συνδέονται με σχέσεις εξουσίας, στερεότυπα, ανισότητες και αντιλήψεις που εξακολουθούν να αμφισβητούν στην πράξη την αυτονομία των γυναικών.
Η δημόσια συζήτηση γύρω από τις γυναικοκτονίες έχει αναδείξει με οδυνηρό τρόπο ότι η βία δεν αρχίζει πάντοτε τη στιγμή της θανατηφόρας επίθεσης. Μπορεί να προηγούνται ο έλεγχος, η απομόνωση, οι απειλές, η οικονομική εξάρτηση, η παρακολούθηση και η συστηματική υποτίμηση της γυναίκας. Γι’ αυτό η πρόληψη δεν μπορεί να εξαντλείται στην αυστηροποίηση των ποινών, όσο αναγκαία και αν είναι η αποτελεσματική απονομή δικαιοσύνης. Απαιτεί οργανωμένες πολιτικές προστασίας, προσβάσιμες δομές υποστήριξης, εκπαίδευση για την ισότητα, έγκαιρη αναγνώριση των ενδείξεων κακοποίησης και ουσιαστική συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών. Απαιτεί, επίσης, να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε τη βία ως ζήτημα που αφορά αποκλειστικά το θύμα και τον δράστη. Η κοινωνία, οι θεσμοί, το εκπαιδευτικό σύστημα, οι χώροι εργασίας και τα μέσα ενημέρωσης έχουν ευθύνη να συμβάλλουν στην πρόληψη και στην αλλαγή των αντιλήψεων που την αναπαράγουν.
Η Ε.Γ.Ε., με την ιστορική της παρουσία στο γυναικείο κίνημα, έχει λόγο να παρεμβαίνει σε αυτήν τη συζήτηση, αναδεικνύοντας τη σύνδεση της έμφυλης βίας με την ισότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ασφάλεια των γυναικών δεν είναι προνόμιο. Είναι θεμελιώδες δικαίωμα. Και η προστασία της ζωής τους δεν μπορεί να εξαρτάται από την οικονομική τους κατάσταση, τον τόπο κατοικίας τους ή τη δυνατότητά τους να αναζητήσουν μόνες τους βοήθεια.
Τεχνητή νοημοσύνη: Το νέο πεδίο της ισότητας
Η επικαιρότητα, ωστόσο, δεν θέτει μόνο παλαιά αιτήματα με νέους όρους. Δημιουργεί καινούργια πεδία προβληματισμού, στα οποία η ισότητα των φύλων πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. Ένα από αυτά είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Στο πλαίσιο της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης της Ε.Γ.Ε., γυναίκες από τα παραρτήματα της Οργάνωσης σε όλη την Ελλάδα συζήτησαν τις δυνατότητες, τις ευκαιρίες και τους προβληματισμούς που συνδέονται με την ανάπτυξη και τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Η συζήτηση δεν περιορίστηκε στις τεχνολογικές εξελίξεις. Ανέδειξε τη βαθιά κοινωνική και πολιτική διάσταση της ψηφιακής μετάβασης.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση στη γνώση, να ενισχύσει την εκπαίδευση, να δημιουργήσει νέες επαγγελματικές δυνατότητες και να προσφέρει εργαλεία καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Μπορεί, όμως, να αναπαράγει και να ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες, όταν τα δεδομένα με τα οποία εκπαιδεύονται τα συστήματα περιλαμβάνουν ιστορικές διακρίσεις ή όταν ο σχεδιασμός τους δεν λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές κοινωνικές εμπειρίες.
Ένας αλγόριθμος δεν είναι κατ’ ανάγκην ουδέτερος επειδή λειτουργεί με μαθηματικούς υπολογισμούς. Εάν τα δεδομένα του αντανακλούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε θέσεις ευθύνης, στους τομείς της τεχνολογίας ή σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, υπάρχει κίνδυνος να αναπαραχθούν οι ίδιες ανισότητες και στις αυτοματοποιημένες αποφάσεις. Οι συνέπειες μπορούν να επηρεάσουν την πρόσληψη και την αξιολόγηση εργαζομένων, την πρόσβαση σε υπηρεσίες, την πιστοληπτική αξιολόγηση ή άλλες διαδικασίες που επηρεάζουν ουσιαστικά τις ευκαιρίες ζωής των ανθρώπων.
Παράλληλα, η δημιουργία και η διακίνηση μη συναινετικού σεξουαλικού περιεχομένου με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, οι ψηφιακές απομιμήσεις προσώπων και φωνών και οι στοχευμένες διαδικτυακές επιθέσεις δημιουργούν νέες απειλές για την ιδιωτικότητα, την αξιοπρέπεια και την ασφάλεια των γυναικών. Δεν είναι, επομένως, αρκετό να συζητάμε πόσο γρήγορα εξελίσσεται η τεχνολογία. Πρέπει να εξετάζουμε ποιος τη σχεδιάζει, ποιος τη ρυθμίζει, ποιος ωφελείται από αυτήν και ποιος κινδυνεύει να μείνει πίσω.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση για την αξιόπιστη τεχνητή νοημοσύνη, η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη και η ενίσχυση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων αναδεικνύουν την ανάγκη για διαφάνεια, λογοδοσία και αποτελεσματικό έλεγχο των συστημάτων που επηρεάζουν ανθρώπινα δικαιώματα.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού των γυναικών και η ουσιαστική συμμετοχή τους στην επιστήμη, την τεχνολογία, τη μηχανική και τα μαθηματικά —τους τομείς STEM— δεν αποτελούν απλώς εκπαιδευτική προτεραιότητα. Αποτελούν ζήτημα ισότιμης συμμετοχής στη διαμόρφωση του μέλλοντος. Η τεχνολογική πρόοδος δεν είναι αυτονόητα κοινωνική πρόοδος. Για να γίνει τέτοια, χρειάζεται δημοκρατικό έλεγχο, ηθικές εγγυήσεις και πολιτικές που δεν αφήνουν κανέναν πίσω.
Το μήνυμα της Πανελλαδικής Συνδιάσκεψης ήταν σαφές: το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να σχεδιαστεί ερήμην των γυναικών. Και αυτή είναι μια θέση που συνδέεται άμεσα με την ιστορική αποστολή της Ε.Γ.Ε. Η διεκδίκηση της ισότητας δεν αφορά μόνο τα δικαιώματα που πρέπει να προστατευθούν στο παρόν. Αφορά και τις συνθήκες μέσα στις οποίες θα ζήσουν, θα εργαστούν και θα δημιουργήσουν οι επόμενες γενιές γυναικών.
Η οικονομική ανεξαρτησία ως όρος ελευθερίας
Ένα ακόμη ζήτημα που συνδέει την ιστορική αποστολή της Ε.Γ.Ε. με τις σημερινές κοινωνικές προκλήσεις είναι η οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών. Η ακρίβεια, το αυξημένο κόστος στέγασης, οι εργασιακές επισφάλειες και η δυσκολία συνδυασμού επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής επηρεάζουν συνολικά τα νοικοκυριά. Δεν επηρεάζουν, όμως, όλους τους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο.
Όταν οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο, διακόπτουν συχνότερα την επαγγελματική τους πορεία για λόγους φροντίδας ή απασχολούνται σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, οι οικονομικές κρίσεις μπορούν να διευρύνουν υφιστάμενες ανισότητες. Η οικονομική εξάρτηση δεν περιορίζει μόνο το διαθέσιμο εισόδημα. Μπορεί να περιορίσει τη δυνατότητα μιας γυναίκας να αποχωρήσει από μια κακοποιητική σχέση, να διεκδικήσει καλύτερες συνθήκες εργασίας ή να σχεδιάσει αυτόνομα το μέλλον της.
Για τον λόγο αυτό, η ισότητα των φύλων συνδέεται άμεσα με τις δημόσιες πολιτικές για την απασχόληση, την κοινωνική προστασία, τη στέγαση, την εκπαίδευση και τη φροντίδα. Η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες προσχολικής αγωγής, η υποστήριξη των οικογενειών, οι δομές φροντίδας ηλικιωμένων, η ισότιμη κατανομή των γονικών ευθυνών και η προστασία των εργαζομένων από τις διακρίσεις αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την πραγματική οικονομική αυτονομία των γυναικών.
Αντίστοιχα, η γυναικεία επιχειρηματικότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ατομική υπόθεση ή ως αποτέλεσμα προσωπικής θέλησης. Χρειάζεται πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επαγγελματική κατάρτιση, δίκτυα συνεργασίας, συμβουλευτική υποστήριξη και θεσμικό περιβάλλον που δεν αναπαράγει στερεότυπα.
Η ενδυνάμωση των γυναικών δεν σημαίνει να τους ζητάμε να υπερβαίνουν διαρκώς περισσότερα εμπόδια από τους άνδρες. Σημαίνει να διαμορφώνουμε συνθήκες στις οποίες τα εμπόδια αυτά δεν θα αποτελούν προϋπόθεση της διαδρομής τους. Αυτός είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η επέτειος των 50 χρόνων δεν αφορά μόνο την ιστορία μιας οργάνωσης. Αφορά την ανάγκη να παραμείνει η ισότητα ενεργό αίτημα κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής.
Η μνήμη ως ευθύνη και όχι ως τελετουργία
Κατά τη διάρκεια της Καταστατικής Συνέλευσης, η Πρόεδρος της Ε.Γ.Ε. τίμησε τη μνήμη δύο ιστορικών στελεχών της Οργάνωσης που έφυγαν από τη ζωή: της Μαργαρίτας Παπανδρέου, ιδρυτικού μέλους και πρώην Προέδρου της Ε.Γ.Ε., και της Ευθυμίας Καλαβρυζιώτου, πρώην μέλους του Πανελλαδικού Διοικητικού Συμβουλίου και Προέδρου του Παραρτήματος Πάτρας έως τον θάνατό της.
Η αναφορά σε αυτές τις γυναίκες δεν αποτελεί μια τυπική πράξη απόδοσης τιμής. Υπενθυμίζει ότι κάθε συλλογική διεκδίκηση έχει ανθρώπους πίσω της. Γυναίκες που αφιέρωσαν χρόνο, εργασία, γνώση και προσωπική προσπάθεια σε έναν κοινό σκοπό, συχνά σε περιόδους κατά τις οποίες η δημόσια παρουσία τους δεν θεωρούνταν αυτονόητη. Η ιστορική μνήμη του γυναικείου κινήματος δεν είναι απλώς κατάλογος προσώπων και γεγονότων. Είναι η αναγνώριση ότι οι σημερινές δυνατότητες συμμετοχής στη δημόσια ζωή οικοδομήθηκαν πάνω σε συλλογικές προσπάθειες που προηγήθηκαν. Αυτή η μνήμη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή κατά την οποία η δημόσια συζήτηση διεξάγεται όλο και συχνότερα με όρους ταχύτητας, στιγμιαίας δημοσιότητας και αποσπασματικής πληροφόρησης. Οι οργανώσεις με ιστορική διαδρομή μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς κοινωνικής συνέχειας, εφόσον δεν εγκλωβίζονται στην εξιδανίκευση του παρελθόντος. Η ιστορία τους έχει αξία όταν γίνεται εργαλείο κατανόησης του παρόντος και οδηγός για τις διεκδικήσεις του μέλλοντος.
Στην ίδια κατεύθυνση, η προβολή της βραβευμένης ταινίας μικρού μήκους «ΑΒΕΛ» του Κωνσταντίνου Καραμαγκιώλη, με θέμα την αποδοχή της διαφορετικότητας, και η συζήτηση με τη Μιρέλλα Λεγάκη, Αντιπρόεδρο της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας, ανέδειξαν τη σημασία του πολιτισμού ως πεδίου κοινωνικού προβληματισμού και ευαισθητοποίησης. Η ξενάγηση στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης της Ηλιούπολης συμπλήρωσε το πρόγραμμα, συνδέοντας τη συλλογική μνήμη με τη διαδρομή των κοινωνικών αγώνων. Η ισότητα, άλλωστε, δεν κατακτάται μόνο μέσα από θεσμικές παρεμβάσεις. Διαμορφώνεται και μέσα από την παιδεία, τον πολιτισμό, τη δημόσια συζήτηση και την αμφισβήτηση των στερεοτύπων που περιορίζουν την ανθρώπινη ελευθερία.
Η επόμενη πεντηκονταετία αρχίζει σήμερα
Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη της Ε.Γ.Ε. δεν περιορίστηκε στα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης. Το δεύτερο μέρος των εργασιών της Κυριακής 11 Οκτωβρίου επικεντρώθηκε στη λειτουργία των οργάνων και των παραρτημάτων, στην οργανωτική ενίσχυση και στις προοπτικές της Οργάνωσης.
Η Γενική Γραμματέας του Πανελλαδικού Διοικητικού Συμβουλίου, παρουσίασε τον απολογισμό της λειτουργίας των οργάνων για την περίοδο Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026, καθώς και προτάσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάγκη ανανέωσης και διεύρυνσης της Ε.Γ.Ε., στην προσέλκυση νέων μελών και στην ενίσχυση της σχέσης της Οργάνωσης με περισσότερες γυναίκες. Πρόκειται για ένα ζήτημα ουσιαστικής σημασίας. Οι κοινωνικές οργανώσεις δεν διατηρούν τη ζωντάνια τους μόνο χάρη στην ιστορική τους αναγνώριση. Χρειάζονται ενεργά μέλη, συμμετοχή, διάλογο, νέες ιδέες και δυνατότητα να αφουγκράζονται τις ανάγκες των γυναικών που δεν βρίσκονται ήδη μέσα στις οργανωμένες δομές. Χρειάζονται, επίσης, να δημιουργούν χώρο για τις νεότερες γενιές, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζουν διαφορετικές συνθήκες εργασίας, επικοινωνίας και κοινωνικής συμμετοχής από εκείνες που χαρακτήριζαν τις προηγούμενες δεκαετίες.
Η πρόκληση για την Ε.Γ.Ε. είναι να διατηρήσει τον ιστορικό και ιδεολογικό της πυρήνα, χωρίς να απομακρυνθεί από τις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες. Να αξιοποιήσει την εμπειρία των παλαιότερων μελών και να τη συνδέσει με τη δυναμική των νεότερων γυναικών. Να συνεχίσει να παρεμβαίνει στα ζητήματα ισότητας, αλλά και να αναπτύξει νέους τρόπους επικοινωνίας, συνεργασίας και συμμετοχής.
Η επέτειος των 50 χρόνων προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία να αναδειχθεί η ιστορική συμβολή της Οργάνωσης. Η ουσιαστική τιμή, ωστόσο, προς την ιστορία της δεν εξαντλείται σε μια επετειακή εκδήλωση. Βρίσκεται στην ικανότητά της να συνεχίσει να παράγει θέσεις, να διατυπώνει διεκδικήσεις, να κινητοποιεί γυναίκες και να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας με περισσότερη ισότητα και λιγότερους αποκλεισμούς. Γιατί η ισότητα δεν είναι υπόθεση του παρελθόντος.
Πενήντα χρόνια μετά την ίδρυσή της, η Ε.Γ.Ε. καλείται να απαντήσει σε ένα ερώτημα που αφορά κάθε οργάνωση με ιστορική διαδρομή: πώς μετατρέπεται η εμπειρία του παρελθόντος σε δύναμη για το μέλλον;
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η απλή επανάληψη παλαιότερων αιτημάτων, ούτε η προσαρμογή στις νέες συνθήκες χωρίς σαφή προσανατολισμό. Απαιτεί τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την ανανέωση των οργανωτικών δομών και την ικανότητα σύνδεσης των διαχρονικών αρχών της ισότητας με τα σύγχρονα κοινωνικά, οικονομικά και τεχνολογικά ζητήματα.
Σήμερα, η διεκδίκηση της ισότητας περνά μέσα από την προστασία των γυναικών από τη βία, την οικονομική τους αυτονομία, τη συμμετοχή τους στην πολιτική και τη λήψη αποφάσεων, την ισότιμη πρόσβαση στην τεχνολογία, την προστασία των προσωπικών δεδομένων, την αντιμετώπιση των αλγοριθμικών διακρίσεων και τη δημιουργία συνθηκών που επιτρέπουν σε κάθε γυναίκα να αναπτύξει τις δυνατότητές της. Περνά, επίσης, μέσα από την υπεράσπιση της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αρχών που δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από πολέμους, κοινωνικές ανισότητες, οικονομικές ανασφάλειες και νέες μορφές αποκλεισμού.
Η Ε.Γ.Ε. έχει μπροστά της την πρόκληση να παραμείνει ένας ζωντανός χώρος συλλογικής σκέψης και δράσης. Να μην περιοριστεί στην αναγνώριση όσων προηγήθηκαν, αλλά να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση όσων πρέπει να ακολουθήσουν. Οι γυναίκες δεν χρειάζονται απλώς εκπροσώπηση στις συζητήσεις για το μέλλον. Χρειάζονται ουσιαστική συμμετοχή στη διαμόρφωσή του.
Και η ισότητα δεν μπορεί να είναι ένα αίτημα που επανέρχεται κάθε φορά που μια κρίση αποκαλύπτει τις αδυναμίες της κοινωνίας. Πρέπει να αποτελεί σταθερό κριτήριο για τον σχεδιασμό των πολιτικών, τη λειτουργία των θεσμών και την αξιολόγηση της προόδου.
Τα 50 χρόνια της Ένωσης Γυναικών Ελλάδας δεν σηματοδοτούν το τέλος μιας διαδρομής. Σηματοδοτούν την ευθύνη να συνεχιστεί.
Με σεβασμό στις γυναίκες που άνοιξαν τον δρόμο, με επίγνωση των κατακτήσεων αλλά και των εκκρεμοτήτων, η Ε.Γ.Ε. μπορεί να κοιτάξει το μέλλον όχι ως θεατής των εξελίξεων, αλλά ως ενεργός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Κάθε γενιά γυναικών παραλαμβάνει ένα κόσμο που δεν διαμόρφωσε εξ ολοκλήρου η ίδια, αλλά έχει την ευθύνη να τον κάνει δικαιότερο για εκείνες που θα ακολουθήσουν.
Και αυτή είναι ίσως η βαθύτερη σημασία των πενήντα χρόνων της Ε.Γ.Ε.: η ισότητα δεν είναι μια κατάκτηση που φυλάσσεται σε ένα αρχείο. Είναι μια υπόθεση που κρίνεται καθημερινά, στους θεσμούς, στην εργασία, στην οικογένεια, στην τεχνολογία και, τελικά, στην ίδια τη δημοκρατία.
* Η Βασιλική Μελέτη είναι Διδάκτωρ Κοινωνικής Πολιτικής – Συγγραφέας, μέλος της Γραμματεία Ισότητας ΠΑΣΟΚ, Δ.ΕΠΙ.Σ Νέας Ιωνίας και της ΔΗΜ.Τ.Ο ΠΑΣΟΚ Νέας Ιωνίας

Μελέτη Β., Παπακωνσταντίνου Π., Νικολόπουλος Π.: «Φύλο, Κρίση και Ευρωπαϊκή Ένωση», Writers International Edition (2026)
Με συγκίνηση και αίσθημα ευθύνης παρουσιάζουμε το νέο μας βιβλίο, «Φύλο, Κρίση και Ευρωπαϊκή Ένωση», ένα έργο που γεννήθηκε μέσα από μακρόχρονη έρευνα, προβληματισμό, αμέτρητες ώρες μελέτης και μοναχικής συγγραφικής εργασίας.
Στις σελίδες του επιχειρείται μια ουσιαστική προσέγγιση των σύνθετων ζητημάτων που αφορούν τη θέση των γυναικών και των έμφυλων ταυτοτήτων στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Παρά τις σημαντικές κοινωνικές και θεσμικές κατακτήσεις των τελευταίων δεκαετιών, οι ανισότητες εξακολουθούν να υφίστανται, συχνά με τρόπους λιγότερο εμφανείς αλλά εξίσου καθοριστικούς για τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το βιβλίο εξετάζει πώς οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις επηρεάζουν διαφορετικά τα άτομα ανάλογα με το φύλο τους, ενώ παράλληλα αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν παράγοντες, όπως η κοινωνική τάξη, η εθνική ή πολιτισμική καταγωγή, η αναπηρία και ο σεξουαλικός προσανατολισμός. Μέσα από αυτή τη διαθεματική οπτική, επιχειρείται να φωτιστεί η πολυπλοκότητα των μορφών αποκλεισμού και ανισότητας.
Η κεντρική μας θέση είναι ότι οι διακρίσεις δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά βαθιά ριζωμένους μηχανισμούς που διαμορφώνουν κοινωνικές συμπεριφορές, θεσμούς και πολιτικές. Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαμόρφωση μιας δικαιότερης και περισσότερο συμπεριληπτικής κοινωνίας.
Το έργο αυτό δεν αποτελεί μόνο ένα επιστημονικό εγχείρημα. Είναι ταυτόχρονα μια κατάθεση σκέψης, αγωνίας και ελπίδας. Μια προσπάθεια να συμβάλουμε στο δημόσιο διάλογο για την ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στην Ευρώπη του 21ου αιώνα.
Θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στη Ζέφη Δημαδάμα Zefi Dimadama, τ. Γενική Γραμματέα Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και διδάσκουσα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, για την επιστημονική της συμβολή και την εμπιστοσύνη που έδειξε στο εγχείρημά μας. Θερμές ευχαριστίες και στην Ειρήνη Ντούρα Καββαδία για την εμπιστοσύνη, τη στήριξη και την πολύτιμη συμβολή της στην πορεία αυτού του εγχειρήματος. Παράλληλα, ευχαριστούμε θερμά τον εκδοτικό μας οίκο για την άψογη συνεργασία και τη φροντίδα με την οποία αγκάλιασε και ανέδειξε το έργο μας.
Ευχόμαστε το βιβλίο αυτό να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο γνώσης, προβληματισμού και ευαισθητοποίησης για κάθε αναγνώστη και αναγνώστρια που αναζητά μια βαθύτερη κατανόηση των προκλήσεων που εξακολουθούν να συνοδεύουν το ζήτημα της ισότητας των φύλων στη σύγχρονη Ευρώπη