Άρθρο μου στην Political.gr για την επέτειο 51 χρόνων ζωής του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής.
Η 3η Σεπτεμβρίου 1974 αποτελεί σημείο καμπής στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Η ίδρυση του ΠΑΣΟΚ από τον Ανδρέα Παπανδρέου σήμανε την έναρξη μιας νέας εποχής, με την εθνική ανεξαρτησία, τη λαϊκή κυριαρχία και την κοινωνική απελευθέρωση να γίνονται κεντρικά προτάγματα. Δεν ήταν μόνο μια νέα πολιτική δύναμη, αλλά η φωνή των μη προνομιούχων, η βάση για την εθνική συμφιλίωση και η απαρχή του κοινωνικού κράτους.
Η διαδρομή του ΠΑΣΟΚ στη μεταπολιτευτική Ελλάδα υπήρξε καταλυτική. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η αναβάθμιση της δημόσιας παιδείας, η κατοχύρωση της ισότητας των φύλων, οι συλλογικές συμβάσεις, οι αγροτικές ενισχύσεις, τα μεγάλα έργα υποδομής και η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ δεν είναι απλώς ιστορικές κατακτήσεις. Αποτέλεσαν τη βάση ενός μοντέλου κοινωνικής συνοχής που έφερε τη χώρα πιο κοντά στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Φυσικά, η πορεία δεν ήταν ανέφελη. Ο υπερδανεισμός, η υπερτροφία του δημόσιου τομέα και οι πελατειακές λογικές δημιούργησαν αδυναμίες. Η κρίση χρέους και τα μνημόνια σφράγισαν μια οδυνηρή περίοδο που συρρίκνωσε το ΠΑΣΟΚ εκλογικά. Ωστόσο, σε εκείνη την κρίσιμη στιγμή, το Κίνημα ανέλαβε ευθύνη για να κρατήσει τη χώρα όρθια. Αυτή η επιλογή, όσο κι αν στοίχισε, σήμερα αναγνωρίζεται ως δείγμα πολιτικής αξιοπιστίας.
Πενήντα ένα χρόνια μετά, οι προκλήσεις είναι διαφορετικές αλλά εξίσου κρίσιμες. Το δημογραφικό αποτελεί υπαρξιακή απειλή: η Ελλάδα γερνάει, οι γεννήσεις μειώνονται, οι νέοι μεταναστεύουν, τα χωριά ερημώνουν. Η κοινωνική ανισότητα βαθαίνει: χαμηλοσυνταξιούχοι με πενιχρά εισοδήματα, εργαζόμενοι σε καθεστώς επισφάλειας, οικογένειες που πιέζονται από ακρίβεια και στεγαστικό αδιέξοδο. Παράλληλα, η θεσμική κρίση εντείνεται: οι υποκλοπές, τα σκάνδαλα και η αλαζονεία της εξουσίας υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δημοκρατία.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για μια νέα Αλλαγή είναι προφανής. Όχι ως σύνθημα, αλλά ως συνεκτικό σχέδιο. Η χώρα χρειάζεται ισχυρό δημόσιο ΕΣΥ, παιδεία που να εξασφαλίζει ίσες ευκαιρίες, πράσινη ανάπτυξη που να συνδυάζει οικονομική προοπτική με περιβαλλοντική προστασία, πολιτικές στήριξης της νέας γενιάς σε εργασία και στέγαση. Και, κυρίως, χρειάζεται μια πολιτική ηθική που θα αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στους θεσμούς με διαφάνεια, αξιοκρατία και λογοδοσία.
Η Νέα Δημοκρατία έχει αποδειχθεί δέσμια πελατειακών πρακτικών και αλαζονείας. Ο ΣΥΡΙΖΑ απέτυχε να πείσει ως αξιόπιστη δύναμη διακυβέρνησης. Το ΠΑΣΟΚ διαθέτει το πλεονέκτημα της ιστορικής παρακαταθήκης, της κοινωνικής αναφοράς και της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας. Εάν καταφέρει να συνδυάσει τη σοβαρότητα της διακυβέρνησης με την κοινωνική ευαισθησία που το χαρακτήρισε, μπορεί να ξαναγίνει ο φορέας μιας νέας πλειοψηφικής προοπτικής.
Η επέτειος των 51 χρόνων δεν αφορά μόνο τη μνήμη· αφορά την ευθύνη για το μέλλον. Το ΠΑΣΟΚ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να απαντήσει στις ανάγκες του σήμερα, όπως απάντησε στις ανάγκες του ’74 και του ’81. Ο πράσινος ήλιος δεν έσβησε· παραμένει σύμβολο μιας Ελλάδας πιο δίκαιης, πιο ισχυρής, πιο ανθρώπινης. Και αυτό είναι το πολιτικό μήνυμα της επετείου: η Αλλαγή μπορεί να ζήσει ξανά, με το ΠΑΣΟΚ στην πρωτοπορία.
